Willem Wenckebach

1860-1937 Dutch

Productief Nederlands illustrator

Ludwig Willem Reymert (Willem) Wenckebach, beter bekend als Willem Wenckebach, was een Nederlandse schilder, illustrator, boekbandontwerper en grafisch kunstenaar. Zoals zoveel kunstenaars van zijn tijd produceerde hij zowel toegepast als vrij werk. Met zijn toegepaste werk werd Willem Wenckebach een van de bekendste en productiefste illustratoren en grafisch ontwerpers van zijn tijd. Hij bleef het bekendst om zijn aquarellen voor de Verkade-albums van Jac. P. Thijsse. Hij maakte illustraties voor deze albums onder meer samen met Jan Voerman jr. en Jan van Oort. In Amsterdam bleef Wenckebach ook bekend om de vele pentekeningen die hij tussen 1898 en 1907 maakte van oud-Amsterdam. Deze werden gepubliceerd in het Nieuws van de Dag. Later werden de tekeningen nog enkele malen in boekvorm uitgegeven. Zijn vader was Eduard Wenckebach, een van de grondleggers van de Nederlandse telegrafie; zijn moeder was Maria Geertruida Elisabeth Cornelissen. Willem Wenckebach was de broer van de Nederlandse arts Karel Frederik Wenckebach en van de directeur van de Staatsmijnen Henri Johan Eduard Wenckebach. Hij was ook de oom en leermeester van de beeldhouwer en schilder Oswald Wenckebach. Willem Wenckebach werd aanvankelijk opgeleid als tuinarchitect aan de Linnaeus-school voor tuinbouw in Amsterdam, voordat hij in 1878 naar Utrecht verhuisde om leerling te worden van de Utrechtse schilder D.P. van Lokhorst (1848-1893) en de zeeschilder Jacob Eduard van Heemskerck van Beest. Als veelbelovende jonge kunstenaar verkreeg hij een Koninklijke Subsidie, waardoor hij van 1880 tot 1884 naar Parijs kon gaan. Terug in Utrecht werd hij lid van het Genootschap Kunstliefde, waar hij bevriend raakte met Anthon van Rappard. Met hem trok Wenckebach eropuit om en plein air te schilderen, onder andere op Terschelling en in Drenthe. In 1886 zegden beiden hun lidmaatschap van het conservatieve Genootschap Kunstliefde op na een conflict over onder meer het tekenen van vrouwelijke naakten. Via Anthon van Rappard leerde Willem Wenckebach ook Vincent van Gogh kennen, op wiens advies Wenckebach zich voor een tijdje vestigde in Heeze, Brabant, dat destijds populair was onder kunstenaars. Naast Anthon van Rappard was Wenckebach bevriend met Hendrik Petrus Berlage en Antoon Derkinderen [bron?]. In 1887, Willem Wenckebach left for Amsterdam to focus on applied work. He went to work for a large printing company as an illustrator and designer of book bindings. Free painting took a back seat, but through his illustrations of children's books, his drawn Amsterdam cityscapes and especially his watercolors for the Verkade albums of Jac. P. Thijsse, Wenckebach became one of the best-known and most prolific illustrators and graphic designers of his time. Yet he did continue to paint, especially landscapes, which he exhibited at Arti et Amicitiae, of which he had become a member in 1889. Starting in 1910, he also had regular solo exhibitions at art dealers. His paintings sold so well there that he stopped illustrating in 1917 to devote himself entirely to painting again. Willem Wenckebach gaf ook les aan de Kunstnijverheidsschool in Haarlem. Naast zijn neef Oswald Wenckebach behoorden tot zijn leerlingen: Rie de Balbian Verster-Bolderheij, Frans Baljon, Johan Briedé, Johan Jacobs, Marie Jorissen-Cox, Johannes Josseaud, Kees Laan, Jan Harm Oostendorp.